به گزارش مفدا بهشتی به نقل ازمفدا ستاد - در روزهای اخیر دوباره موضوع معیشت و رفاه، فشار کاری و دغدغه‌های دستیاران مطرح شده است و دستیاران پزشکی در واکنش به این موضوع با اعلام انصراف واکنش نشان داده‌اند.
دستیاران پزشکی بخش عمده‌ای از زندگی خود را در محیط‌های دانشگاهی و بیمارستانی و درمانی سپری می‌کنند و در یک سال اخیر با توجه به تشدید وضعیت بیماری و اپیدمی در کشور، این گروه بار سنگینی از کارهای درمانی را برعهده داشته‌اند.
بسیاری از دستیاران پزشکی (رزیدنت‌ها) در پیک این بیماری و در وضعیت سخت در قالب کشیک‌های طولانی بر بالین بیماران حاضر شده و سختی‌های فراوانی کشیده‌اند؛ اما پرداختی‌هایی که برای ایشان در نظر گرفته می‌شود، ناچیز و پاسخ‌گوی معیشت آن‌ها نیست.
هم‌چنین در حدود دو سال گذشته انصراف‌های دسته جمعی دستیاران در اعتراض به وضعیت حاکم آموزشی و... که ناشی از فشارهای اقتصادی و اجتماعی روی آن‌هاست، موجب شده دوباره این موضوع و اهمیت تبدیل وضعیت آن‌ها را به شغل مطرح کرده است.
طرح موضوع تبدیل دوره‌ی دستیاری به شغل، یکی از راه‌حل‌های مشکلات دستیاران
دکتر علی سلح‌شور دبیر کارگروه درمان شوراهای صنفی دستیاران و دانشجویان دکترای تخصصی و دبیر شورای صنفی دستیاران و دانشجویان دکترای تخصصی دانشگاه علوم پزشکی مازندران، درباره‌ی جزییات مسایل و مشکلات دستیاران گفت: «موضوعات و مشکلات دستیاران پزشکی سال‌هاست که وجود دارد؛ اما از سال گذشته و پس از رسانه‌ای شدن موضوع چند مورد خودکشی در میان دستیاران این مسایل شدت گرفت و برخی نمایندگان مجلس از وزارت بهداشت توضیح خواستند و موضوع تبدیل دوره‌ی دستیاری به شغل به اسم یکی از راه حل‌ها مطرح شد.»
وی افزود: «پیش از این هم دوره دستیاری سختی و ایرادات بسیاری داشته است و دستیاران هم به آن اعتراض داشتند؛ اما به دلیل این‌که آینده‌ی مثبتی از لحاظ درآمد اقتصادی و جایگاه شغلی برای خود می‌دیدند، سختی‌ها را تحمل می‌کردند؛ اما از سال‌های ۹۴ و ۹۵ به این سو، تغییری در نوع پرداخت به پزشکان متخصص صورت گرفت و این افق کم‌رنگ و اعتراضات بیش‌تر شد. ضمن این‌که مشکلات اقتصادی کل کشور هم به این مشکلات دامن زد.»
سلح‌شور یادآور شد: «واقعیت این است که دوره‌ی دستیاری در نظام آموزش پزشکی ایران دوره‌ی دانشجویی محسوب می‌شود؛ از همین رو به دانشجو کمک هزینه‌ی تحصیلی داده می‌شود. همین مسأله باعث می‌شود هیچ هم‌خوانی میان کمک هزینه‌ی تحصیلی و هزینه‌های زندگی یک دستیار پزشکی وجود نداشته باشد.»
وی گفت: «بر اساس قانون سالیانه ۲۵ درصد به مبلغ کمک هزینه‌ی تحصیلی دستیاران اضافه می‌شود. تا مهرماه سال ۱۴۰۰ یک دستیار پزشکی سال چهارم و متأهل مبلغ ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان دریافت می‌کرده است که با افزایش ۲۵درصدی حدود ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان دریافت می‌کند. نکته‌ی جالب توجه در این‌جا این است که همین ۲۵ درصد افزایش نیز روی کل کمک هزینه اعمال نمی‌شود و ۲۵ درصد روی بیش مبلغ کمک هزینه‌ی دستیار پزشکی مجرد اعمال می‌شود.»
کمک هزینه‌ی دستیاری کفاف کرایه‌ی خانه را به‌ویژه در شهرهای بزرگ نمی‌دهد
دبیر کارگروه درمان شوراهای صنفی دستیاران و دانشجویان دکترای تخصصی افزود: «نکته مهم در وضعیت رفاهی و معیشتی این است که پیش از این امکان زندگی با این کمک هزینه در کنار کمک خانواده‌ها بود؛ اما اکنون این دریافتی کفاف حتی کرایه خانه را به‌ویژه در شهرهای بزرگ نمی‌دهد. در مقابل دانشگاه‌های علوم پزشکی به دستیاران پزشکی و دانشجویان دکترای تخصصی خوابگاه نمی‌دهند و این مسأله مشکلات دستیاران را در شهرهای بزرگ بیش‌تر می‌کند.»
وی گفت: «در وزارت بهداشت قانون کافی در زمینه‌ی پرداخت کارانه و کمک هزینه به دستیاران وجود دارد؛ اما متأسفانه قانون به‌درستی اجرا نمی‌شود. قانون‌هایی وجود دارد که مرکز درمانی و آموزشی، بیمارستان یا دانشگاه می‌تواند درصدی از کارانه یا درصدی از حق العمل جراح را به دستیار جراح اختصاص دهد؛ اما هیچ‌کدام از این درصدها داده نمی‌شود و قانون اجرا نمی‌گردد. در حالی که ممکن است بخش عمده‌ای از مشکلات معیشتی با همین قانون‌ها قابل حل باشد.
ساعت کاری برای دستیاران پزشکی بر اساس قانون وزارت بهداشت اجرا نمی‌شود
سلح‌شور یکی دیگر از مشکلات دوره‌ی دستیاری را طاقت‌فرسا بودن ساعات کاری برشمرد و افزود: «وضعیت ساعت کاری برای دستیاران پزشکی بر اساس قانون وزارت بهداشت اجرا نمی‌شود. با وجود این‌که از دو سال پیش یک آیین‌نامه‌ای برای ساعت کاری و شیفت کاری تهیه شد که بر اساس سال تحصیلی هر دستیار چقدر در هفته باید کشیک باشد؛ اما وجود کلمه‌ی «حداکثر» در آن آیین‌نامه موجب شد دانشگاه‌ها بگویند بر اساس آیین‌نامه هر دستیار پزشکی باید حداکثر ۱۲ کشیک داشته باشد.»
وی افزود: «این موضوع در بسیاری از دانشگاه‌ها برای دستیار سال یک رعایت نمی‌شود. در اغلب موارد دستیاران رشته‌های جراحی از ۷ صبح تا ساعت ۴ بعد از ظهر روز بعد در بهترین حالت ۳۶ ساعت در بیمارستان هستند و در این مدت تمام‌وقت به بیماران رسیدگی می‌کنند.»
دبیر شورای صنفی دستیاران و دانشجویان دکترای تخصصی دانشگاه علوم پزشکی مازندران یادآوری‌کرد: «دستیاری که ساعت‌های متمادی در بیمارستان حضور دارد، از حداقل امکانات برای استراحت چنددقیقه‌ای هم محروم است. شکل و شمایل پاویون‌ها از نظر امکانات و پاکیزگی تا اندازه‌ای بد و تحمل‌ناپذیر است که هیچ‌کس حاضر نیست در آن‌جا استراحت کند. این سوال پیش می‌آید که چرا دستیاران به این مشکل اعتراض نمی‌کنند که باید گفت: زیرا این‌قدر دستیاران درگیر مریض‌ها هستند که فرصتی برای اعتراض وجود ندارد.»
وی گفت: «ما در شورای صنفی دستیاران پزشکی پیش‌نویس استانداردسازی پاویون‌های بیمارستان‌ها را تهیه کرده‌ایم که مراحل پایانی خود را می‌گذراند.»
تعارض منافع در گروه پزشکی از دلایل تبدیل نشدن وضعیت دوره‌ی دستیاری پزشکی
سلح‌شور اجرایی نشدن کوریکولوم آموزشی دوره‌ی دستیاری و اختیارات بیش از اندازه‌ی مدیران گروه‌های آموزشی را از مشکلات سد راه تبدیل وضعیت دوره‌ی دستیاری به شغل برشمرد و گفت: «از دلایل تبدیل نشدن وضعیت دوره‌ی دستیاری پزشکی تعارض منافع در گروه پزشکی‌ست. در قانون‌های آموزشی اختیارات بی حد و مرزی به گروه آموزشی داده شده تا حدی که مدیر گروه می‌تواند در زمینه‌ی چرخش کشیک‌های کاری، مرخصی و غیره خلاف مصوبات آموزشی هم عمل کند. ضمن این‌که برخی از کوریکولوم‌ها سال‌هاست که بازنگری نشده‌اند.
وی افزود: «دستیاران پزشکی تمام وقت هستند و حق کار کردن در جای دیگری ندارند. درواقع یک تناقض وجود دارد که اگر کسی دانشجوست، چرا تمام‌وقت است و اگر تمام‌وقت کار می‌کند، چرا برای چنین کسی شغل محسوب نمی‌شود. اگر کسی تمام‌وقت نبود، می‌توانست به اسم یک پزشکی عمومی هم جای دیگری کار کند و وضعیت اقتصادی خود را بهبود ببخشد.»
وی درباره‌ی بیمه‌ی دستیاران پزشکی و مشکلات بر سر راه بیمه‌های مرتبط با این گروه گفت: «از ابتدای سال اعلام کردند دستیاران می‌توانند بیمه شوند؛ اما همین موضوع هم با معضل‌هایی همراه بود. ابتدا برای درمان بیمه‌ی سلامت مطرح شد؛ اما مورد استقبال قرار نگرفت؛ زیرا بیمه‌ی سلامت با بسیاری مراکز طرف قرارداد نیست. پیشنهاد شده است که قرارداد بیمه‌ی درمان هم با بیمه‌ی تأمین اجتماعی منعقد شود که هنوز اجرایی نشده است.»
دبیر شورای صنفی دستیاران و دانشجویان دکتری تخصصی دانشگاه علوم پزشکی مازندران افزود: «ضمن این‌که از ابتدای امسال موضوع سابقه‌ی کار با بیمه‌ی تأمین اجتماعی آغاز شده است. بیمه‌ی مسؤولیت هم دستیاران از سال‌ها پیش هر فردی به طور جداگانه نسبت به این موضوع اقدام می‌کرد اما نکته اینجاست که تمامی هزینه‌های بیمه‌ای برعهده‌ی دستیاران است و چون دستیار دانشجو محسوب می‌شود؛ بنابراین هزینه‌ها را خود فرد تقبل می‌کند.»
وی یادآوری‌کرد: «ما در شورای صنفی پیشنهاد داده‌ایم که ثبت نام بیمه چه بیمه‌ی درمان، چه بیمه‌ی مسؤولیت و چه وام‌ها و تسهیلات دستیاران همگی در زمان ثبت نام دستیاران در دانشگاه انجام شود و فرد اگر قرار است ضمانتی تحویل دهد همه را در یک زمان تحویل دهند.»
با تبدیل وضعیت دوره‌ی دستیاری به شغل مشکلات سامان پیدا کند
سلح‌شور یادآور شد: «امید می‌رود که با تبدیل وضعیت دوره‌ی دستیاری به شغل مشکلاتی از جمله ساعات کاری، بیمه، پرداخت‌ها و کمک هزینه‌ها سامان پیدا کند؛ زیرا مدرک اصلی فرد دستیار، پزشکی عمومی‌ست و می‌تواند به اندازه‌ی یک پزشک عمومی دریافتی داشته باشد.»
وی تأکید کرد: «هر چه زودتر باید در وزارت بهداشت کارگروه مشترکی برای این موضوع تشکیل شود؛ اما نکته‌ی مهم این است که هنوز کارگروهی تشکیل نشده است و کسی نمی‌داند که ترکیب این کارگروه چگونه است و قرار است چه زمانی تشکیل شود و چه مشکلاتی در آن مطرح شود.»
دبیر کارگروه درمان شوراهای صنفی دستیاران و دانشجویان دکترای تخصصی افزود: «مشکلات دستیاران پزشکی نباید با موضوعات حقوق و مزایای پزشکان که در رسانه‌ها مطرح می‌شود مخلوط شود زیرا بار اصلی درمان در بیمارستان‌ها برعهده‌ی دستیاران پزشکی‌ست. با وجود این، کم‌ترین میزان حق الزحمه و مسایل رفاهی را دارند. این مشکلات باید در فضای وزارت بهداشت رسیدگی شود؛ زیرا هر لحظه ناامیدی نیروی انسانی گروه پزشکی، مهاجرت را در این گروه تقویت می‌کند.»
واکنش وزارت بهداشت به مشکلات دستیاران پزشکی
وزارت بهداشت نیز به‌تازگی به این موضوع واکنش نشان داده است و علاوه بر معاون آموزشی، مدیرکل بازرسی وزارت بهداشت نیز از دستور وزیر بهداشت برای رسیدگی به این موضوع خبر داده است.
دکتر علیرضا رحیم‌نیا مدیرکل دفتر بازرسی، ارزیابی عمل‌کرد و پاسخ‌گویی به شکایات وزارت بهداشت گفته است: «یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های وزیر بهداشت، حل مشکلات دستیاران تخصصی بوده است و دکتر عین‌اللهی برای حل مشکلات دستیاران تخصصی، دستورات مهمی صادر کرده که در حال انجام، اما اندکی زمان‌بر است.»
وی اضافه کرده است: «از مهم‌ترین دستورات وزیر بهداشت برای حل مشکلات دستیاران مربوط به تعهدنامه، بیمه‌ی مسؤولیت، افزایش دستمزد و مشکلات کار و کشیک‌ها بوده که در حال انجام است و به محض به نتیجه رسیدن، به اطلاع خواهید رسید.»
کابوس دستیاری در کشور روزی پایان می‌یابد
در همین زمینه دکتر ابوالفضل باقری‌فرد معاون آموزشی و دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی وزارت بهداشت نیز اصلاح ساختار دستیاری، افزایش کیفیت آموزش و تقویت معیشت این عزیزان را با منابع مالی پایدار را یکی از اولویت‌های وزارت بهداشت برشمرده است.
وی با بیان این‌که در دولت جدید یکی از اولویت‌های مهم و ضروری وزیر بهداشت و معاونت آموزشی، اصلاح ساختار دستیاری، افزایش کیفیت آموزش و تقویت معیشت آن‌ها با منابع مالی پایدار است، یادآور شد: «تبدیل دستیاری به شغل در دستور کار این معاونت قرار گرفته است، تا با استفاده از تمام ظرفیت کشور، این عزیزان از حداقل حقوق و مزایای یک پزشک عمومی بهره‌مند شوند.»
وی در ادامه تأکید کرده است باید کابوس دستیاری در کشورمان روزی پایان یافته و به جای آن، فضایی آرام، امیدبخش و سرشار از انگیزه برای یادگیری و خدمت به بیماران جایگزین شود. هم‌چنین کاهش استرس‌های بی‌مبنا و دریافت کارانه‌ی مناسب با تغییر برخی آیین‌نامه‌های ناعادلانه، از جمله فعالیت‌هایی‌ست که در حال انجام است.
به گزارش مهر، به نظر می‌رسد تا زمان تشکیل کارگروه مشترکی در وزارت بهداشت برای رسیدگی به ابعاد چندگانه‌ی این موضوع اعم از حقوقی، درمان، آموزشی و دانشجویی و دعوت از نمایندگان دستیاران و ذی‌نفعان، باید در انتظار حل مشکل دستیاران پزشکی باقی ماند.
انتهای پیام
لینک کوتاه
کد خبر249788
ارسال نظر